Each one teach one
“Do it yourself. Ik zeg tegenwoordig: don’t do it yourself but do it together.”
Jaïr Franken, Sample Culture
Hiphop houdt een spiegel voor. Als je een cypher instapt met confidence én humbleness tegelijk, doen de mensen om je heen moeite om je extra wijsheid te geven. Wat je kan, heb je van iemand. Een move die je werd voorgedaan totdat je hem in je lijf had. Een nummer dat je samen kapot luisterde om een beat te ontleden. De kennis binnen streetculture leeft in lichamen, wederkerig, van persoon op persoon.
Doorgeven gebeurt terwijl je zelf nog volop bezig bent. Je ontvangt, je groeit en je bent leerling en docent tegelijkertijd. Dat geldt in beide richtingen. Iemand die al twintig jaar in de scene staat kan iets horen van iemand die er drie jaar in zit, en het serieus nemen. WANNEER WAS JIJ TEGELIJK LEERLING EN DOCENT? Dat maakt iedereen die ontvangt ook verantwoordelijk: je bent altijd een schakel. Die overdracht gebeurt zowel organisch als bewust.
Bij BRICKS Hip Hop in Breda groeien deelnemers van het open mic-traject uit tot artiesten die de jongere mensen op diezelfde plek nu lessen geven. Bij G.E.A.R. van Sample Culture krijgen community leaders een budget om te investeren in zichzelf en hun community. Van persoonlijke ontwikkeling en leiderschapstraining tot het organiseren van activiteiten. De vorm verschilt, de beweging is dezelfde.
Wat dit vraagt is niet altijd even goed schaalbaar. Het zit in aanwezigheid en in de relatie. Naast iemand staan als diegene een eerste aanvraag tikt. Op een woensdagavond blijven hangen omdat iemand wat kwijt wil. De wederkerigheid leeft in mensen en verdwijnt als die mensen er niet meer zijn. WAT VERDWIJNT ER VAN WAT JIJ DOET ALS JIJ EEN PLEK VERLAAT? Dat laat zich niet afdwingen. Ze is afhankelijk van plekken waar mensen samenkomen. En omdat ze niet schaalt, heeft ze in systemen die in aantallen denken niet altijd herkenbare waarde. Wat moeilijk te vangen is, is ook kwetsbaar.
Jongerencultuur
“Beleidsmakers willen zich alleen maar richten op de jongere generatie. Het is heel belangrijk dat oudere generaties de ruimte kunnen beschermen voor die jongeren. Om te kunnen spelen en te rebelleren.”
Roos Giethoorn, Kings of Colors
Streetculture heeft een hardnekkige associatie met jongeren, en dat is niet voor niets. Je kan starten en hoeft niets mee te nemen, behalve de wil om te beginnen. Het is een plek van herkenning voor wie zichzelf nergens gespiegeld ziet, voor wie in familiestructuren denkt die verder gaan dan bloed, voor wie iets te zeggen heeft en een vorm zoekt. Streetculture vraagt geen diploma vooraf, je wordt gevormd door de praktijk, door wie er naast je staat, door fouten die je mag maken.
Het verklaart ook waarom de aanname zo hardnekkig is: streetculture als plek voor jongeren, als een fase, iets wat je doet voor het volwassen leven begint. Veel stemmen binnen streetculture weigeren precies het idee dat er een volwassen leven is waar je naartoe groeit. Ze is gebouwd door en voor mensen voor wie in dat volwassen leven niet vanzelfsprekend plek is.
“A people without the knowledge of their past history, origin and culture is like a tree without roots.” — Marcus Garvey. Streetculture heeft een rijke geschiedenis. Emoves legt met INSIGHTS de geschiedenis van streetculture in Eindhoven vast, terug tot 1984. Wat leren we van onze voorgangers, en hoe bouw je iets op dat blijft? OP WIENS SCHOUDERS STA JIJ? Een andere manier van het koesteren en waarderen van de kennis van hen die je voorgingen vind je bij Kings of Colors in ’s-Hertogenbosch. Met hun project The Academy of Colors focussen zij zich op kennisoverdracht tussen de oudere en jongere generatie, via een meester-gezel model. Langere leerlijnen, techniek, vormgeving, spuitetiquette, naast iemand die het al jaren doet.
Als je alleen de jongerencultuur ziet, zie je niet de mensen die decennialang de lijn vasthouden en de ruimte beschermen. Cultuur bestaat bij gratie van meerdere generaties die kennis, netwerk, waarden en mores doorgeven. WIE BESCHERMT IN JOUW OMGEVING EEN RUIMTE WAAR EEN VOLGENDE GENERATIE KAN BEGINNEN? Wie streetculture primair als jongerenplek ziet, ziet het systeem niet dat haar laat werken. En financiert het ook niet.
Dan blijft streetculture primair een plek voor talentontwikkeling. Een broedplaats. Wie erin uitblinkt, stroomt door naar een opleiding, een gezelschap, een erkend podium. Zolang het slechts als opstap wordt gezien, misken je wat het is: de meest invloedrijke hybride cultuurvorm van dit moment.
